25-5-2026
Ik heb bij Centrum Puur de lichaamsgerichte trauma-opleiding bijna afgerond. Wat een reis is dat. Wat raakt er veel. En vooral: wat gaat dit diep.
En juist dat, die diepte, maakt dat het tijd nodig heeft om alles te integreren. Het zet zo veel in beweging op een diepe laag. Bij de hele groep. Iedereen wordt geraakt. Of je nu 20 jaar ervaring hebt als psycholoog of dat je zelf ervaringsdeskundige bent, het maakt niet uit. Iedereen wordt in zijn eigen thema’s, zijn eigen stukken geraakt. Als je denkt dat je geen trauma hebt, kom je er hier wel achter dat we allemaal ballast meedragen.
Wat ik vooral leer door deze opleiding is het leren werken op diep niveau. Voorbij de woorden. In afstemming met de innerlijke delen. En ook dat we bestaan uit heel veel delen, die zijn afgesplitst van onszelf.
En eigenlijk is dat in mijn ogen ook de essentie van goede therapie: het werken vanuit de diepe lagen vanuit het nu. Niet in verhalen gaan, maar puur werken met wat er nu in het lijf is. Of dat nu een trigger is die blijft hangen of een lichaamssensatie, zoals een verkramping.
Ik ben bij Centrum Puur ook een traject begonnen met een kleinere groep wat eigenlijk alleen diep proceswerk is. We kregen alle acht een PSIP-sessie onder begeleiding van Sam van Centrum Puur. Wat dat is wordt hieronder duidelijker, maar je kunt ook podcastaflevering 57 luisteren van Sam, de Licht op traumapodcast van Centrum Puur.
https://open.spotify.com/episode/6Yt29yPXVJVt7RoOAvTkYE?si=sWqF1YGrRPK0rEaYGcEk2Q
In de twee dagen werd zo duidelijk zichtbaar wat onzichtbaar is, wat in de onderlaag zit mocht even gezien worden in een veilige setting in een groep van acht mensen. We kregen allemaal een sessie van 90 minuten. Het waren intensieve dagen, omdat er bij elke sessie ook dingen geraakt worden en doorwerken bij jezelf.
Begin je bij het lijf, zoals ik in de sessie die ik zaterdag kreeg, dan begin je bij een sensatie die je in je lichaam herkent. Bij mij was dit verkramping, terugtrekking. Dit is letterlijk in mijn voeten en handen zichtbaar. Als ik hier in ga en de sensatie volg, dan kun je bij een ervaring komen die het lichaam zelf laat zien. Ik kom er vrij makkelijk in zie ik, als ik het vergelijk met anderen. Het hangt mede af van hoe complex je trauma’s zijn of hoeveel gevoeligheid je hebt ontwikkeld om in je lichaam te kunnen voelen.
We begonnen bij het lijf. Ik vertelde over een deel in mij wat zo’n sterke trekkracht heeft. Het trekt me terug als ik in mijn kracht wil staan. Soms stroomt het. Maar al snel volgt er een dal. Ik zit dan weer in een diepte. In terugtrekking of stilstand. Dit kenmerkt mijn hele leven. Als peuter had ik al die op-en-neers in mijn stemming. Een vrolijk kind veranderde dan in een ‘moeilijk en dwars’ kind. Ik had altijd wel levensrichting en doel, maar ik kon zo enorm in de diepte worden getrokken. In depressie. Vermoeidheid. Het ging steeds niet. En dat deel zit nog in mij. Ik word zo snel naar beneden getrokken. Tot stilstand gebracht, waardoor ik niet verder kom. En in mijn lijf voel ik ook die terugtrekbeweging, een verkrampingsdeel wat na een trigger actief kan worden, en mij weer stilzet.
“Waar in je lijf voel je het? Maak die beweging eens.
Is het oké daarin te gaan en erbij te blijven?”
“Ja.” En ik kwam al snel vrij diep. Mijn handen trokken in verkramping. Mijn voeten zochten op de vloer houvast. Er kwam trilling in mijn lijf. In mijn verkrampte handen. En ik kon erin aanwezig blijven zonder dat ik ervan wegbewoog. In dat gevoel gaan kan alleen op de grens zodat ik voor een stukje van mezelf in die ervaring kan blijven. Al is het maar voor 2%.
Ik kwam zo diep erin dat het letterlijk was alsof ik als pasgeboren baby naast Sam lag. En toen zij erkenning gaf aan wat ze zag en met mij praatte, kwam er een opening. “Ik zie je hand, en hoe die zoekt naar uitreiken of terugtrekken – ik zie je en ik hoor je.”
Mijn ademruimte was heel nauw geworden. Ik moest rustig blijven ademen, zodat ik er heel goed bij aanwezig kon blijven. Het ging heel zacht en vertraagd.
Steeds als ik even voelde dat de groep keek, raakte mij dat en was het overweldigend en schoot ik in verdriet. Dit stond voor angst voor wat anderen over mij denken of oordelen aan de ene kant en aan de andere kant: “Zien ze mij, erkennen ze mij, ben ik welkom?”
Het was steeds zoeken naar of terugtrekken of uitreiken. Het kwam zo nauw. Het was zo teer. Want alles draaide om: is het veilig? Op veel lagen was het veilig. Maar hier werkten we op zo een diepe laag, dit is zo een kwetsbaar gebied. Je kunt het een heilige ruimte noemen. Zo kwetsbaar. En die veiligheid was er in de groep.
Ik kon een tijd bij dat ‘bevroren deel’ blijven en erbij aanwezig blijven. Dit was echt reinigend. Zo fijn ook. Zo zacht en steeds was de stem van Sam helend. Maar het is zo veel wat van mij bevroren is, dat los je in één sessie niet op. En dat kan alleen in vertraging. Heel zacht. Steeds weer een stukje meer helen. Steeds een stukje van mij bevrijden, hervinden, uit de bevriezing halen, integreren of welk woord je eraan wil geven.
Het gaat voorbij de woorden. Het lichaam liegt niet. Je kunt er wel een verkeerde interpretatie aan geven. Maar soms is een uiting van het lijf zo overduidelijk. En de beleving zo helder en puur.
Ik zocht zo naar veiligheid en erkenning als pasgeboren baby’tje. Zo beleefde ik het echt in die sessie. Er was wel liefde. Maar het zal gegaan zijn zoals het in onze cultuur gewoon is. Er is geen echte afstemming met de baby zelf, omdat we allemaal in ons hoofd leven. Er wordt wel over het kind gepraat maar niet met het kind. Terwijl een baby alles voelt. En opslaat in het onbewuste. En het eerste welkom is zo belangrijk, maar ook heel moeilijk in een cultuur waar we alleen in ons hoofd zitten. In ons denkbrein. Ons voelbrein is zo onderontwikkeld. Het gaat niet over schuld, maar bewustwording en je eigen innerlijk.
Het kwam zo nauw en ik voelde zo een behoefte aan zachte toenadering, vertraging, echte verbinding op emotioneel niveau. Maar die was er niet. En toen is er iets bevroren. En dat is mijn leven gaan bepalen. Dit is mijn leven geworden, totdat ik er naar terugga en het in mezelf ga aankijken. De onafgemaakte emotionele gebeurtenis stukje bij stukje afmaken in de beleving. Dat kan alleen in een sessie waarin zoveel afstemming is en fijngevoeligheid. En het werken op de diepe laag. Geen harde of snelle aanpak. Maar zo zacht en afgestemd volgen van wat het lichaam zelf aangeeft.
Mijn handen en mijn buik voelden meer opening en ademruimte.
“Zijn er nog plekken in je lijf waar je nog verkramping voelt?”
“Ja, tussen mijn nek en schouders.” En mijn benen voelden nog een neiging om te verkrampen en ineen te duiken. Of ik daar bij kan zijn er het vergroten? Ja, dat volgde ik. En mijn hele lijf verstijfde, als een plank. Mijn handen helemaal naar binnen. Terwijl het niet vervelend voelde, want ik voelde nog steeds meer ademruimte bij mijn buik- en borstgebied. Kon ik meer bij mijn handen zijn in verkramping? Ja dat kon ik, en toen ik daarbij aanwezig was voelde ik hoe veel energie dit kost, altijd aangespannen. En die energie heb ik, maar ik kan dus veel meer overhouden. Als die delen mogen groeien naar ontspanning, loslaten. En je komt hier niet makkelijk bij. Het is een proces van jaren als het gaat om complextrauma.
Mijn systeem is zó gewend aan dit. Het is wie ik tot nu toe was. Ik weet niet beter. Maar hoe jammer en ook verdrietig, dat ik dit 40 jaar heb meegedragen. Terwijl ik een deel van mij niet kende. En het bevroren deel heeft zo mijn leven bepaald. En dit raakt diep. Het had anders kunnen zijn als er toen meer kennis was. Tegelijk ben ik ook zo enorm dankbaar. Ik ben mijn leven lang vastgelopen en heb getobd, terwijl ik geen oplossing kreeg. Psychologen en medicatie zijn alleen maar middelen om te leren omgaan met en onderdrukken van een diepe innerlijke pijn die mij heel hard roept. Maar nu heb ik de weg gevonden daar naartoe, naar de plek in mij waar de heling zit. En dit integreren kost jaren, maar het mag op mijn tempo. En dan zijn er nog zo veel delen in mij, die krijg je in je leven nooit geïntegreerd. Maar dat hoeft ook niet. Elk stukje wat ik integreer, geeft mij de rest van mijn leven meer levensruimte. Dat is heling. Een reis. Een mooie reis die het waard is!
Ik werd de volgende morgen om 3:30u wakker uit een droom. En vaak droom ik over vluchten in een soort van oorlogssituatie. En nu was dat ook zoiets. Het was van alles door elkaar. Maar wat mij raakte, is dat ik nu een pistool had en mij ook kon verdedigen. Dit was nieuw. En ik had ook de beschikking tot enorme schuilruimtes ondergronds. Ik zag twee agressieve mensen die kwaad wilden naderbij komen. Ik richtte mijn pistool op hen schoot ook. Het was ook een neppistool, erdoorheen was het tegelijk realistisch en gewoon spelen hoe ik vroeger deed met vriendjes. Wat mij ook opviel, is dat het ze niks deed. Ze negeerden mij gewoon. Dus ik kon al meer staan voor mezelf, maar het maakte nog weinig indruk. Dit vond ik zo treffend aansluiten op de sessie. Zoveel lijnen en zoveel lagen lopen door elkaar heen.
Het werken op zo een diepe laag heeft zo mijn hart gekregen. Zo een diepgang is ook een echte diepe ontmoeting. Met jezelf, en met de ander die erbij mag zijn. Deze diepgang is nog weinig te vinden, maar steeds meer mensen zoeken naar deze route. Het oppervlakkige en vluchtige leven laat leeg. We zijn niet op aarde om door te rennen, of weg te rennen in allerlei leegte en oppervlakkigheid. Verbinding, liefde, volheid, vanuit het nu leven geven veel meer vervulling. Opent ruimte voor dankbaarheid. Is een veel dieper leven, en geen overleven. We hebben zo met z’n allen een doorgaan-met-doorgaan-deel in ons wat zo vaak achter het stuur zit. En deze regeert ons. We zitten zo vast aan die innerlijke overleefdelen in ons, terwijl we ons echte zelf zijn kwijtgeraakt. Ons pure ik kennen we niet meer, of op de achtergrond.
Wat ik in mijn eigen proces ervaar, is dat onze overlevingspatronen bestaan uit zó veel lagen, het is heel complex. Het bestaat nooit uit één gebeurtenis. Het is een complex leger geworden aan delen, maskers, beschermlagen of welke woorden voor jou passen. In je hele ontwikkeling als mens, maar ook wat je energetisch draagt aan ballast van wat je ouders niet hebben verwerkt. Het is op onbewust niveau. Dit alles maakte wie je nu bent en vormde je karakter. Het opruimen van al die ballast is een levenslang proces.
Het is niet één onderdrukte emotie, maar een complex en enorm stevig gebouw wat heel langzaam te herstellen is. Heling vraagt heel veel afstemming en kennis van het innerlijk, het onbewuste. Kennis van trauma, van innerlijke delen. Een groot vermogen om af te kunnen stemmen, in te kunnen voelen. Dit gaat zo buiten de wetenschap om. Dit vraagt intuïtief werken. Een protocol zou alleen belemmerend werken. Het vraagt vermogen om te kunnen volgen wat het lichaam zelf al aangeeft.
Nu twee dagen na de sessie voel ik zo dat er echt wat uit is. Het voelt zuiverend. Vooral in mijn onderbuik. En het oude is er ook nog. Maar dat mag. Het nieuwe mag steeds meer integreren. Ik voel me dichter bij dat deel in mij, en als ik overdag er eventjes een moment mee verbind, voel ik een kippenvel door me heen stromen en een rust en vrede. Tegelijk trekken de oude delen ook. Het is ook veel wat er zit. En daar mag ik helemaal oké mee zijn.
Het is het zo waard om de verbinding met onszelf weer te maken. Je moet er wel klaar voor zijn. Niet iedereen is hier al. Als je er wat voor voelt, ik geef sessies waarin ik je help de verbinding te maken met jezelf. Dat is een reis. Je bepaalt zelf hoeveel, hoe vaak, hoe lang, hoe diep. Je ontdekt dat je meer bent dan alleen je denken. Je hebt ook een intuïtie waaruit je voller kunt leven. En je komt tegen waar de patronen vandaan komen die je altijd in je leven belemmerden, of een chronische klacht die nu je leven belemmert. Juist ook daarvoor is deze reis het zo waard. Want als je dit gebied negeert, ‘moet je leren leven met je klacht’ en ‘is er niks aan te doen’. Op het niveau van denkkennis kan dit kloppen, maar gevoelskennis gaat zoveel dieper. Ons innerlijk weten is wijzer dan de wetenschap, maar dit in jezelf ontdekken is een ontdekkingsreis.